İçerik
a. Hadîs: kelimesi sözlükte yeni demektir.Kıyasa muhalif olarak çoğulu, "ehâdîs” olarak kullanılır
b. Terim olarak hadîs; Hz. Peygambere izafe edilen söz, fiil, takrir veya vasıf demektir.
Haber:
1. Haber hadisin eşanlamlısıdır: Bu görüşe göre; haber ile hadis terim olarak aynı anlama gelmektedir.
2. Haber hadisten farklı bir anlam taşır: Bu görüşe göre; Peygamber'den(s.a.) gelene hadîs, başkasından gelene haber denilir.
3. Haber hadisten daha genel bir anlam taşır: Bu görüş sahiplerine göre de hadis sadece Peygamber'den (s.a.) gelene, haber ise hem Peygamberden hem Peygamberin dışındakilerden gelene denir.
Eser:
1. Eser hadisin müradifidir:
2. Eser hadisin müradifi değildir: Bu görüş sahiplerine göre eserin terim anlamı, söz ve fiil olarak sahabe ve tabiîne izafe edilen şeydir.
İsnâd:
İsnad sözcüğünün iki mânâsı vardır:
a. İsnâd, sözü ilk söyleyene ulaştırıp nispet etmek demektir.
b. İsnâd, bizi metne ulaştıran râvîler zinciri demektir. Bu mânâda isnâd, senedin müradifidir.
Sened: Sened sözcüğü, terim olarak bizi metne ulaştıran râvîler zinciri demektir.
Metin: Senedin kendisinde son bulunduğu, varıp dayandığı söz demektir.
Müsned:
1. Müsned, belli bir sistem dâhilinde bütün sahâbelere ait rivayetlerin toplandığı kitap demektir.
2. Müsned, senedi muttasıl olan merfû hadis demektir.
3. Müsned kelimesi ile "sened" yani "destek, dayanak" anlamı kastedilir. Bu mânâda müsned mimli masdar olur.
Müsnid: Hadis hakkında bilgisi olsun veya olmasın- hadisi senediyle birlikte rivayet eden kişiye müsnid denir. Hadisi sırf rivayet etmiş olması yeterlidir.
Muhaddis: Rivayet ve dirayet olarak hadis ilmi ile uğraşan, rivayetlerin birçoğunu bilen, râvilerden de birçoğunun haline vakıf olan kimseye muhaddis denir.
Hafız:
a. Bir çok hadisçiye göre hafız, muhaddisin eş anlamlısıdır.
b. Bazılarına göre hafız, her tabakadan bildikleri bilmediklerinden daha fazla olacak şekilde tabaka tabaka hocalarını, hocalarının hocalarını bilecek kadar hadis ilminde geniş bilgiye sahip olan hadis âlimi demektir. Bundan dolayı hafızın muhaddisten daha üstün bir derece olduğu söylenmiştir.
Hâkim: Bazı ilim adamlarına göre hâkim; -pek azı hariç- bütün hadisleri metin ve senetleriyle bilen hadis âlimi demektir.